Ερωτήσεις & Απαντήσεις για τους Φακούς Επαφής

Όχι — οι φακοί επαφής δεν έχουν ηλικιακό όριο. Τους χρησιμοποιούν με επιτυχία τόσο παιδιά σχολικής ηλικίας όσο και ηλικιωμένοι. Φυσικά, απαιτείται μια περίοδος εκμάθησης για τη σωστή τοποθέτηση, αφαίρεση και φροντίδα. Για τα παιδιά, καθοριστικός παράγοντας είναι η ωριμότητα και η προθυμία τους να τηρούν με συνέπεια τους κανόνες υγιεινής. Σε κάθε περίπτωση, ζητήστε τη γνώμη και τις οδηγίες του οφθαλμίατρού σας πριν ξεκινήσετε.

Κανένας σωστά εφαρμοσμένος φακός δεν προκαλεί πόνο ή ενόχληση. Αντίθετα, μετά από λίγο καιρό τους ξεχνάτε τελείως. Τις πρώτες μέρες εξοικείωσης είναι πιθανό να νιώσετε μια ελαφριά αίσθηση ξενισμού, ή αν ο φακός τοποθετηθεί κατά λάθος ανάποδα. Και στις δύο περιπτώσεις η αίσθηση παρέρχεται γρήγορα. Εάν η ενόχληση δεν υποχωρεί, επικοινωνήστε άμεσα με τον οφθαλμίατρό σας.

Η τοποθέτηση και αφαίρεση φακών επαφής είναι δεξιότητα που αποκτάται εύκολα με λίγη εξάσκηση. Οι περισσότεροι νέοι χρήστες νιώθουν άνετα μέσα σε λίγες μόνο προσπάθειες.

Πολλοί φακοί διαθέτουν λεπτές χαράξεις λέιζερ (αριθμούς ή γράμματα) που αποκαλύπτουν αμέσως τον προσανατολισμό τους. Αν ο δικός σας δεν έχει τέτοια σήμανση, ακουμπήστε τον στην άκρη του δακτύλου: ένας σωστός φακός μοιάζει με φλιτζάνι — οι άκρες του κοιτάζουν προς τα πάνω. Αν μοιάζει με πιατάκι — με τις άκρες ανοιγμένες προς τα έξω — είναι ανάποδα.

Με τους κατάλληλους φακούς και τη σωστή εφαρμογή, οι φακοί επαφής παραμένουν σταθεροί στη θέση τους. Πολύ σπάνια μπορεί να υπάρξει μικρή μετατόπιση, αλλά ο φακός δεν φεύγει από το μάτι — επανέρχεται εύκολα στη θέση του.

Οι φακοί δεν μπορούν να χαθούν πίσω από το μάτι — η ανατομία δεν το επιτρέπει. Αν αισθανθείτε ότι ένας στεγνός φακός «κολλάει» κάτω από το βλέφαρο, κλείστε τα μάτια σας, κάντε απαλό μασάζ στο βλέφαρο και ανοιγοκλείστε επανειλημμένα. Λίγες σταγόνες τεχνητών δακρύων ή ειδικό υγρό φακών επαφής θα βοηθήσουν τον φακό να γλιστρήσει εύκολα στη σωστή θέση.

Μόνο οι φακοί που έχουν ειδικά σχεδιαστεί και εγκριθεί για εκτεταμένη χρήση μπορούν να παραμείνουν στο μάτι κατά τη διάρκεια του ύπνου. Για όλους τους υπόλοιπους, η αφαίρεση πριν τον ύπνο είναι υποχρεωτική. Ακολουθείτε πάντα το πρόγραμμα αντικατάστασης του κατασκευαστή και μη χρησιμοποιείτε φακούς συνεχώς χωρίς τη ρητή έγκριση του οφθαλμίατρού σας.

Καθόλου. Η κεντρική περιοχή των έγχρωμων φακών παραμένει διαφανής, εφόσον η όραση πραγματοποιείται μέσω της κόρης. Αλλάζει μόνο το εμφανιζόμενο χρώμα της ίριδας, ενώ η οπτική οξύτητα παραμένει αναλλοίωτη. Σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού με διεσταλμένη κόρη ενδέχεται να υπάρξει ελάχιστη επίδραση. Ο κατασκευαστής ορίζει τη διάμετρο της διαφανούς κεντρικής ζώνης ώστε να εξυπηρετεί την πλειονότητα των χρηστών.

Οι φακοί στη συσκευασία δεν αντιστοιχούν σε ζεύγη. Υποθέτοντας ότι η συνταγή είναι ίδια και για τα δύο μάτια:

• 30 ημερήσιοι φακοί μίας χρήσης → 15 ημέρες χρήσης
• 6 μηνιαίοι φακοί → 3 μήνες χρήσης
• 3 τρίμηνοι φακοί → 1 ζεύγος + 1 εφεδρικός φακός
• 6 φακοί δύο εβδομάδων → 3 ζεύγη, δηλαδή 6 εβδομάδες

Ναι. Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει την αγορά φακών επαφής χωρίς υποχρέωση προσκόμισης συνταγής στον πωλητή. Ο αγοραστής ωστόσο πρέπει να κατέχει έγκυρη συνταγή από εξουσιοδοτημένο οφθαλμίατρο.

Συνήθως όχι, ειδικά σε περιπτώσεις υψηλών βαθμών. Οι φακοί επαφής εφάπτονται άμεσα στην επιφάνεια του ματιού, σε αντίθεση με τα γυαλιά που διατηρούν απόσταση, γεγονός που επηρεάζει τις παραμέτρους διόρθωσης. Επίσης, η καμπύλη βάσης του φακού πρέπει να αντιστοιχεί στη φυσική καμπύλη του κερατοειδούς σας. Πριν παραγγείλετε, κλείστε ραντεβού με τον οφθαλμίατρό σας για εξέταση και έκδοση εξειδικευμένης συνταγής φακών επαφής.

Μόνο αν η συνταγή σας διαφέρει μεταξύ των δύο ματιών. Αν είναι ίδια, μπορείτε να χρησιμοποιείτε φακούς από το ίδιο κουτί και για τα δύο. Αν διαφέρει, θα χρειαστείτε δύο ξεχωριστά κουτιά — σημειώστε τα με «Α» και «Δ» για να αποφύγετε τυχαίες εναλλαγές.

Στους πολυεστιακούς και διεστιακούς φακούς, το D (Dominant) δηλώνει το κυρίαρχο μάτι που εστιάζει κυρίως για μακρινή όραση, και το N (Non-dominant) το μη κυρίαρχο που χειρίζεται την κοντινή όραση. Δεν χρησιμοποιούν αυτή τη διάκριση όλοι οι κατασκευαστές. Αν η συνταγή σας περιλαμβάνει D/N, ζητήστε διευκρινίσεις από τον οφθαλμίατρό σας.

Η συνταγή φακών επαφής περιέχει τιμές και συντομογραφίες που αρχικά μοιάζουν περίπλοκες. Αν δεν είστε σίγουροι για κάποια παράμετρο, ο οφθαλμίατρός σας μπορεί να σας εξηγήσει τι σημαίνει η κάθε τιμή, διασφαλίζοντας ότι παραγγέλνετε τον ακριβώς σωστό φακό.

Το κόστος εξαρτάται από τον τύπο φακού και τη συχνότητα χρήσης. Για πολλούς χρήστες, ειδικά όσους δεν τους φορούν καθημερινά, το κόστος ανά χρήση αποδεικνύεται ιδιαίτερα προσιτό. Η Celestia Enterprises Ltd προσφέρει μεγάλη ποικιλία φακών σε χαμηλές τιμές, εξασφαλίζοντας παράλληλα αυθεντικά προϊόντα αποκλειστικά από εγκεκριμένους Ευρωπαίους διανομείς.

Δώστε προσοχή σε καταστήματα που προμηθεύονται αποκλειστικά από εξουσιοδοτημένους διανομείς αναγνωρισμένων κατασκευαστών και διαθέτουν ενεργή εξυπηρέτηση πελατών. Η Celestia Enterprises Ltd, ως Κυπριακή εταιρεία με εμπειρία στον κλάδο, διαθέτει μόνο αυθεντικά προϊόντα από εγκεκριμένους Ευρωπαίους διανομείς και παρέχει άμεση υποστήριξη σε κάθε ζήτημα που μπορεί να προκύψει.

Η χορήγηση δοκιμαστικών φακών είναι αποκλειστική αρμοδιότητα οπτικών και οφθαλμίατρων, μετά από εξέταση. Αν επιθυμείτε να δοκιμάσετε έναν νέο τύπο φακού, απευθυνθείτε στον ειδικό σας.

Δεν συνιστάται. Κάθε αλλαγή σε νέο τύπο ή μάρκα φακών — αλλά και υγρού — χωρίς ιατρική γνωμοδότηση ενέχει κίνδυνο αναντιστοιχίας με αποτέλεσμα δυσφορία ή πιο σοβαρές επιπλοκές. Συμβουλευτείτε πάντα τον οφθαλμίατρό σας πριν από οποιαδήποτε αλλαγή.

Για τους σύγχρονους μαλακούς επαναχρησιμοποιούμενους φακούς αρκεί ένα πολυχρηστικό διάλυμα που καλύπτει τον καθαρισμό, την απολύμανση και την αποθήκευση. Αν χρησιμοποιείτε ημερήσιους φακούς μίας χρήσης, δεν χρειάζεστε τίποτα άλλο — απλά αφαιρείτε και πετάτε τους κάθε βράδυ.

Το τρίψιμο είναι το πιο αποτελεσματικό βήμα καθαρισμού: τοποθετήστε τον φακό στην παλάμη σας, προσθέστε λίγο διάλυμα και τρίψτε απαλά με κυκλικές κινήσεις για μερικά δευτερόλεπτα, πριν τον αποθηκεύσετε ή τον τοποθετήσετε. Ακόμα και τα λεγόμενα διαλύματα «no-rub» δεν αντικαθιστούν αυτή τη μηχανική διαδικασία, η οποία αφαιρεί αποτελεσματικά τις αποθέσεις και μειώνει τον κίνδυνο λοιμώξεων.

Σε καμία περίπτωση. Το νερό — ακόμα και εμφιαλωμένο ή απεσταγμένο — περιέχει μικροοργανισμούς που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις, ιδίως κερατίτιδα. Το ίδιο ισχύει για το σάλιο και κάθε άλλο υγρό. Χρησιμοποιείτε αποκλειστικά ειδικά φαρμακευτικά διαλύματα φακών επαφής και φροντίστε να έχετε πάντα μαζί σας ταξιδιωτικό μπουκαλάκι όταν βρίσκεστε εκτός σπιτιού.

Ναι. Οι οφθαλμικές σταγόνες (τεχνητά δάκρυα) είναι πλήρως συμβατές με τους φακούς επαφής και μπορείτε να τις εφαρμόζετε τόσο πριν όσο και μετά την τοποθέτηση. Ιδιαίτερα αποτελεσματικές είναι οι παχύρρευστες σταγόνες που εφαρμόζονται λίγο πριν βάλετε τους φακούς — εξασφαλίζουν ομοιόμορφη κάλυψη και κάνουν την εφαρμογή πιο άνετη.

Φυσικά, με την κατάλληλη προσοχή. Ακολουθήστε αυτές τις απλές συμβουλές:

• Τοποθετείτε τους φακούς πριν το μακιγιάζ — αφαιρείτε τους πριν το ντεμακιγιάζ
• Επιλέγετε προϊόντα με βάση το νερό και υποαλλεργικά
• Αποφεύγετε λιπαρά ή κρεμώδη φόρμουλα
• Πλένετε καλά τα χέρια πριν από οτιδήποτε
• Κλείνετε τα μάτια κατά την εφαρμογή σκόνης και αφαιρείτε κάθε περίσσεια πριν τα ανοίξετε
• Εφαρμόζετε τη μάσκαρα μακριά από τη βάση των βλεφαρίδων — αποφεύγετε εκείνες με ίνες
• Ανανεώνετε τακτικά τα προϊόντα και καθαρίζετε συχνά τα εργαλεία εφαρμογής

Από την πρώτη χρήση, αρχίζουν να συσσωρεύονται στον φακό οργανικές αποθέσεις (από τη φυσική μεμβράνη δακρύων) και ανόργανες (σκόνη, γύρη, βακτήρια). Με την παράταση χρήσης πέρα από το συνιστώμενο χρόνο, αυτές γίνονται τοξικές, περιορίζουν τη διαπερατότητα οξυγόνου και αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο κερατίτιδας. Σεβαστείτε πάντα τη διάρκεια χρήσης που ορίζει η συνταγή σας.

Όχι. Η ημερομηνία λήξης εγγυάται ότι οι φακοί παραμένουν αποστειρωμένοι και σε άριστη κατάσταση μέχρι εκείνο το σημείο. Μετά από αυτό δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την ασφάλειά τους. Ακριβώς όπως δεν καταναλώνετε τρόφιμα μετά τη λήξη τους, μην τοποθετείτε ληγμένους φακούς στα μάτια σας.

Απολύτως. Σε αντίθεση με τα γυαλιά, οι φακοί επαφής δεν μετακινούνται, δεν σπάνε, δεν θολώνουν από τον ιδρώτα ή τη βροχή και επιτρέπουν τη χρήση κράνους ή προστατευτικών γυαλιών χωρίς κανένα πρόβλημα. Προσφέρουν επίσης ευρύτερο οπτικό πεδίο, αποτελώντας την πλέον κατάλληλη επιλογή για όλα τα αθλήματα.

Δεν συνιστάται. Το νερό — θαλασσινό, λιμνής ή πισίνας — ενέχει κίνδυνο μόλυνσης και ξηρότητας των φακών. Αν ανοίξετε τα μάτια κάτω από το νερό, αφαιρέστε και πετάξτε τους φακούς μέσα σε 10–15 λεπτά. Αν δεν μπορείτε να αποφύγετε την κολύμβηση με φακούς, φορέστε πάντα στεγανά γυαλιά κολύμβησης.

Όχι. Ο ατμός, η υγρασία, το νερό βρύσης και τα προϊόντα καθαρισμού αποτελούν απειλή για τους φακούς και τα μάτια σας. Η θερμότητα και ο ατμός παραμορφώνουν τους φακούς, προκαλώντας ερεθισμό και δυσκολεύοντας σημαντικά την αφαίρεσή τους. Αφαιρείτε πάντα τους φακούς πριν μπείτε στο μπάνιο ή σε χώρο ατμόλουτρου.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στην ηλιοθεραπεία με φακούς είναι η θερμότητα που τους αφυδατώνει, κάνοντας δύσκολη την αφαίρεσή τους και προκαλώντας ερεθισμό. Προτιμήστε να τους αφαιρείτε εκ των προτέρων και να φοράτε ποιοτικά γυαλιά ηλίου. Και μην ανησυχείτε — δεν υπάρχει ο παραμικρός κίνδυνος να «λιώσουν»!

Ναι, αλλά απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση. Τα άτομα με σύνδρομο ξηρού οφθαλμού μπορούν να φορούν φακούς εφόσον έχουν εξεταστεί και λάβει εξειδικευμένη σύσταση από οφθαλμίατρο.

Οι αλλεργίες δεν αποτελούν εμπόδιο για τη χρήση φακών, με ορισμένες προφυλάξεις:

• Κατά τις αιχμές της αλλεργικής περιόδου, περιορίστε τον χρόνο χρήσης
• Επιλέξτε ημερήσιους φακούς μίας χρήσης για μεγαλύτερη υγιεινή
• Ρωτήστε τον οφθαλμίατρό σας ποιο διάλυμα είναι καταλληλότερο για εσάς